Choroba Parkinsona – objawy, leczenie, rehabilitacja

Ta druga, co do częstotliwości występowania, choroba neurodegenaracyjna zbiera coraz większe żniwo. Według szacunków WHO (Światowej Organizacji Zdrowia), aktualnie na świecie żyje około 5 milionów osób (z czego w Polsce mniej więcej 100 tysięcy) z chorobą Parkinsona. Wraz ze stale rosnącą średnią długością życia, ta liczba zresztą w przyszłości zapewne będzie się jeszcze zwiększać. Ryzyko zachorowania rośnie wraz z wiekiem – u osób, które ukończyły 65 lat prawdopodobieństwo wzrasta nawet 10-krotnie. W większości choroba ta dotyka mężczyzn po 60 roku życia, choć są odnotowane także przypadki zachorowań na chorobę Parkinsowna nawet w wieku 20 lat. Schorzenie to jest nieuleczalne, ale stała rehabilitacja wydłuża okres sprawności pacjentów, a sprzęt ortopedyczny pozwala im możliwie długo zachowywać względną samodzielność.

Choroba Parkinsona znana jest od bardzo dawna, ale jej przyczyny pozostają nieznane do dziś. Oprócz zmian neurodegeneracyjnych, powoduje ona upośledzenie ruchu poprzez stopniową utratę kontroli nad mięśniami. W miarę postępujących objawów, drżenia i zaburzenia równowagi powodują utrudnienia lub wręcz uniemożliwiają wykonywanie nawet zwykłych, codziennych czynności. Większość tych zaburzeń spowodowana jest niedoborem dopaminy, która – jako neuroprzekaźnik – umożliwia organizmowi prawidłową koordynację ruchową.

Objawy choroby Parkinsona

Początkowe symptomy choroby są mało intensywne i – co ciekawe – występują tylko po jednej stronie ciała. Nasilają się one w miarę postępowania schorzenia. Objawy choroby Parkinsona są dość mało charakterystyczne, co – niestety – wydłuża zwykle czas stawiania właściwej diagnozy. Oto kilka z nich…

  • Drżenia – we wszystkich sytuacjach nieuzasadnionych innymi czynnikami: drżenie dłoni, drżenie palców, stopy, głowy, nogi etc. Niepokojące jest ich nasilenie w sytuacjach silnie emocjonalnych (zarówno tych pozytywnych, jak i negatywnych).
  • Spowolnienie ruchów – objaw często zauważany przez najbliższych osoby chorej. Charakterystycznym symptomem choroby Parkinsona jest trudność z podejmowaniem ruchu, na przykład problem z rozpoczęciem marszu, przekroczeniem progu drzwi… Objaw ten prowadzi również do zaniku ruchów mimicznych twarzy, dając często wrażenie swego rodzaju „maski” u chorych.
  • Sztywność mięśni – postępujący objaw powodujący wiele kłopotów w życiu codziennym: utrudnione pisanie, charakterystyczny sztywny chód, problemy z prawidłowym jedzeniem, mówieniem etc. Takie usztywnione mięsnie powodują też u chorego ból.
  • Chód parkinsonowski – charakterystyczna postawa spowodowana degeneracją aparatu ruchowego – chorzy poruszają się nienaturalnie drobnymi krokami (zapobiegając tym samym zachwianiom równowagi i upadkom) i trzymają przy tym nieruchomo barki.

Wiele objawów choroby nie jest też bezpośrednio związanych z kwestią poruszania się. Należą do nich miedzy innymi:

  • coraz większe kłopoty z pamięcią,
  • pogorszenie orientacji w przestrzeni,
  • zmiany emocjonalne (drażliwość, nerwowość, depresja),
  • zaburzenia erekcji,
  • zanik węchu,
  • problem z mówieniem, ślinotok,
  • częste oddawanie moczu.

Życie codzienne z chorobą Parkinsona

Niezwykle istotna w tym przypadku jest aktywność fizyczna osoby chorej i rehabilitacja ruchowa, w celu podtrzymania u niej jak najdłużej sprawności fizycznej i względnej samodzielności. Specyfika choroby wymaga też zmiany wcześniejszego trybu życia i stałego modyfikowania przestrzeni (wraz z postępującymi objawami). Chorzy mogą wykorzystać do tego celu dostępny na rynku sprzęt rehabilitacyjny i różnego rodzaju pomoce oraz udogodnienia zwiększające ich komfort w wielu codziennych sytuacjach… Oto, co się przydaje…

  • Różnego rodzaju uchwyty i poręcze montowane na ścianach w łazienkach, przy schodach – ułatwiające wstawanie i siadanie, a także utrzymanie równowagi w miejscach, z których korzysta osoba chora.

poręcz karbowanaporęcz

Fot. Mobilex. Poręcze łazienkowe – metalowe i z tworzywa, do montażu na ścianie.

  • Pomoce takie, jak trapezy, drabinki, liny lub taśmy asekuracyjne – ułatwiające osobie cierpiącej na chorobę Parkinsona na przykład samodzielne podnoszenie się z pozycji leżącej do siedzącej.
  • Sprzęt rehabilitacyjny typu kule czy laski do chodzenia, trójnogi, balkoniki (chodziki) rehabilitacyjne, a w bardziej zaawansowanych stadiach choroby niekiedy także wózki inwalidzkie, które pozwalają choremu na Parkinsona na kontynuację swoich aktywności.

kule łokcioweczworonógbalkonik inwalidzki

Fot. Mobilex. Kule inwalidzkie łokciowe, laska typu czwórnóg (zwiększająca stabilność chodu), balkonik rehabilitacyjny (dla chorych mających problemy z utrzymaniem równowagi).

  • Sprzęt do rehabilitacji: hantle, hantelki, obciążniki, drążki, rower stacjonarny, kijki do nordic walking itp. W przebiegu choroby Parkinsona ćwiczenia fizyczne i rehabilitacja ruchowa mają kluczowe znaczenie dla utrzymania sprawności. Wiele ćwiczeń przy użyciu wspomagających urządzeń jest możliwa do wykonywania w domu.

rotorpiłeczka jeżykpiłeczki żelowe

Fot. Mobilex. Rotor rehabilitacyjny (niewielki przyrząd poprawiający siłę i masę mięśniową), piłeczka jeżyk (pomocna przy rehabilitacji dłoni), piłeczki żelowe (pomagające zachować sprawność manualną, odbudować mięsnie dłoni).

szyja

Fot. Mobilex. Kołnierze ortopedyczne stabilizujące odcinek szyjny kręgosłupa i poprawiające ukrwienie.

Diagnozowanie choroby Parkinsona

Wczesna diagnoza choroby Parkinsona jest bardzo istotna, bo leczenie podjęte w odpowiednim momencie może zapewnić zadowalającą jakość funkcjonowania chorym. Niestety nie istnieje wiarygodny test ani nawet zestaw badań jednoznacznie potwierdzający rozwijanie się choroby Parkinsona. Stwierdza się ją w przypadku zaistnienia co najmniej trzech z podstawowych objawów – zwłaszcza, jeżeli dolegliwości występują początkowo po jednej stronie ciała. Objawy choroby Parkinsona są charakterystyczne dla wielu innych dolegliwości, więc w przypadku diagnostyki niezwykle istotna jest uważna obserwacja pacjenta i wykluczenie innych możliwości nietypowych objawów i schorzeń. Ważną przesłanką jest również informacja, że objawy znacznie się zmniejszają po podaniu levodopy (l-dopy), znanej i stosowanej do leczenia choroby Parkinsona już od setek lat. Naturalnie występuje ona w nasionach świerzbca właściwego i jest prekursorem dopaminy. Powoduje wzrost aktywności i wydolności u chorych. Poprawia również funkcje seksualne.

Leczenie „chorych na Parkinsona”

Choroba Parkinsona jest – niestety – nieuleczalna w świetle aktualnej wiedzy medycznej. Wszystkie obowiązujące dziś schematy leczenia mają na celu jedynie poprawienie komfortu życia chorego i spowolnienie u niego postępu choroby, przy jak najdłuższym utrzymaniu sprawności ruchowej pacjenta. W tym celu można zastosować leki zmniejszające ból (jeżeli takowy występuje), rehabilitację podtrzymującą sprawność ruchową lub nawet operację neurochirurgiczną zwiększającą stymulację nerwów – choć sposób ten jest nadal klasyfikowany w kategorii metod eksperymentalnych. Co ważne i pocieszające dla chorych, chorobę Parkinsona można przez wiele lat skutecznie kontrolować. Efektywność leczenia, coraz nowocześniejszy sprzęt do rehabilitacji i sprzęt ortopedyczny oraz aktywne podejście pacjentów i chęć zachowania sprawności fizycznej sprawiają, że pojawienie się tej choroby w istotny sposób nie skraca długości życia większości pacjentów.

Zostaw komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *